Wymiana dowodu osobistego w Polsce to prosta, bezpłatna procedura, którą załatwisz w dowolnym urzędzie gminy lub online przez gov.pl.

W 2026 roku aż 3,6 mln Polaków będzie musiało wymienić dokumenty wydane w 2016 roku – warto zaplanować działania z wyprzedzeniem, by uniknąć kolejek.

Poniżej znajdziesz instrukcję krok po kroku, listę wymaganych załączników, terminy oraz praktyczne wskazówki – idealne dla osób ceniących szybkie, cyfrowe rozwiązania.

Kiedy musisz wymienić dowód osobisty – kluczowe terminy i obowiązki

Wymiana dowodu to obowiązek prawny. Dowody wydane osobom powyżej 12. roku życia są ważne przez 10 lat.

Oto najważniejsze sytuacje i zalecane terminy złożenia wniosku:

Sytuacja Kiedy złożyć wniosek? Ważne uwagi
Zbliżający się koniec ważności Co najmniej 30 dni przed terminem Możesz złożyć wcześniej, ale najlepiej blisko daty wygaśnięcia.
Zmiana nazwiska (np. po ślubie) Niezwłocznie, najlepiej do 30 dni Stary dowód jest ważny jeszcze 120 dni od daty ślubu.
Kradzież lub zgubienie Natychmiast Zgłoś utratę online lub w urzędzie (to unieważnia dokument), a następnie złóż wniosek.
Uszkodzenie lub inne zmiany Bez zbędnej zwłoki Dotyczy m.in. uszkodzeń, zmian wizerunku, problemów z certyfikatami e-dowodu.

Uwaga: w 2026 roku spodziewaj się dłuższych kolejek z powodu masowych wymian. Procedura jest darmowa (wyjątki: np. opłata po bezpodstawnym unieważnieniu).

Gdzie pobrać wniosek o wymianę dowodu osobistego?

Wniosek o wydanie lub wymianę dowodu osobistego jest dostępny bezpłatnie w formacie elektronicznym i do druku. Oto sprawdzone źródła:

  • Oficjalny portal GOV.PL – wejdź na gov.pl/web/gov/uzyskaj-dowod-osobisty, kliknij „Złóż wniosek”; po zalogowaniu system generuje formularz, a PDF możesz pobrać z konta;
  • Strony urzędów gmin – wyszukaj „wniosek o dowód osobisty” + nazwa gminy; często dostępne są aktualne wzory do druku;
  • Pobranie wzoru – na gov.pl znajdziesz „Wniosek o wydanie dowodu osobistego”; wybierz powód (wymiana, utrata, zmiana danych) i uzupełnij pola.

Wskazówka dla fanów technologii: skorzystaj z Profilu Zaufanego lub e-dowodu, by wypełnić wniosek elektronicznie – bez drukowania.

Wymagane załączniki i dokumenty – lista kontrolna przed wizytą

Przygotuj poniższe elementy, aby uniknąć zwrotu wniosku:

  • dotychczasowy dowód osobisty – do wglądu i unieważnienia; w razie zgubienia wystarczy paszport lub weryfikacja w systemie;
  • jedna aktualna fotografia biometryczna – spełniająca poniższe wymagania:
    • wykonana nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku,
    • w wymiarze: min. 492 × 610 pikseli i maks. 2,5 MB (dla wniosku online),
    • tło jednolite, twarz na wprost, bez nakrycia głowy (wyjątek: względy religijne),
    • bez okularów z ciemnymi szkłami, bez cieni na twarzy i tle.
  • wypełniony wniosek – pobierz i wydrukuj lub weź czysty formularz w urzędzie;
  • wniosek online – wymagane zdjęcie cyfrowe oraz podpisanie Profilem Zaufanym, e-dowodem lub podpisem kwalifikowanym.

Brak dokumentów? Urzędnik potwierdzi Twoją tożsamość w rejestrze PESEL. Odciski palców są obowiązkowe dla osób powyżej 12 lat i pobierane wyłącznie w urzędzie.

Procedura krok po kroku – wymiana w urzędzie lub online

Standardowy czas realizacji to do 30 dni od złożenia kompletnego wniosku (w trybie online – od dnia pobrania odcisków palców w urzędzie). Oto praktyczna instrukcja:

Opcja 1 – osobiście w urzędzie (najpewniejsza dla początkujących)

  1. Przygotuj dokumenty – wniosek, zdjęcie, stary dowód.
  2. Udaj się do dowolnego urzędu gminy – niezależnie od miejsca meldunku.
  3. Złóż wniosek i oddaj odciski palców – osoby powyżej 12 lat składają odciski na miejscu.
  4. Odbierz potwierdzenie – z przewidywaną datą odbioru (zwykle ok. 30 dni).
  5. Odbierz nowy dowód – sprawdź dane i aktywuj certyfikaty e-dowodu.

Wskazówka: umów wizytę online na stronie urzędu, aby skrócić czas oczekiwania.

Opcja 2 – online przez gov.pl (dla osób obeznanych z technologią)

  1. Wejdź na gov.pl/web/gov/uzyskaj-dowod-osobisty.
  2. Zaloguj się – użyj Profilu Zaufanego, e-dowodu, podpisu kwalifikowanego lub bankowości elektronicznej.
  3. Kliknij „Złóż wniosek” – wybierz powód (wymiana, utrata), dodaj zdjęcie cyfrowe (492 × 610 px, < 2,5 MB).
  4. Uzupełnij dane – system podpowie pola na podstawie PESEL.
  5. Podpisz i wyślij – odbierz potwierdzenie na koncie ePUAP.
  6. Udaj się do urzędu w ciągu 30 dni – w celu pobrania odcisków palców (obowiązkowe powyżej 12 lat).
  7. Odbierz dokument – powiadomienie otrzymasz e‑mailem lub SMS‑em; odbiór osobisty w urzędzie.

Pułapka: wniosek online nie jest dostępny dla osób przebywających za granicą – złóż go osobiście w Polsce (nie w konsulacie).

Co po złożeniu – oczekiwanie, odbiór i częste problemy

  • Czas realizacji – do 30 dni; w 2026 roku możliwe okresowe opóźnienia;
  • Odbiór – wyłącznie osobisty w tym samym urzędzie; zabierz stary dowód do unieważnienia;
  • Zgubiony dowód – natychmiast zgłoś utratę na gov.pl, aby go unieważnić;
  • Po terminie – złóż wniosek jak najszybciej; posługiwanie się nieważnym dokumentem grozi sankcjami;
  • e-dowód – nowy dokument ma chip i certyfikaty do logowania w e-usługach.

Wskazówka dla użytkowników P2P i nowych technologii: e-dowód ułatwia logowanie do publicznych e-usług i podpisywanie spraw urzędowych online – traktuj go jak bezpieczny klucz do cyfrowej tożsamości.

Dodatkowe wskazówki i mity obalone

  • Mit: musisz iść do urzędu meldunku – fałsz; wniosek złożysz w dowolnym urzędzie gminy w Polsce;
  • Koszty – standardowo 0 zł za wydanie lub wymianę dowodu;
  • Dzieci i seniorzy – powyżej 12 lat obowiązkowe odciski palców; dzieci do 12 lat otrzymują dowód ważny 5 lat;
  • Rok 2026 – brak rewolucyjnych zmian, ale czeka nas duża fala wymian; zaplanuj wizytę z wyprzedzeniem.

Teraz działaj: pobierz wniosek na gov.pl, przygotuj zdjęcie i dokumenty, a wymianę załatwisz sprawnie – to prosta e‑administracja, nie fizyka kwantowa.