Karta kierowcy to kluczowy element systemu tachografów cyfrowych, służący do monitorowania czasu pracy kierowców w transporcie drogowym pojazdów powyżej 3,5 tony lub przewożących więcej niż 9 osób. Zawiera m.in. dane osobowe (imię, nazwisko, PESEL, numer prawa jazdy), czasy jazdy, przerwy, odpoczynki, miejsca pracy oraz informacje o awariach.
Pobieranie danych z karty jest obowiązkowe co najmniej raz na 28 dni zarejestrowanej aktywności, a z pamięci tachografu – co 90 dni, co zapewnia zgodność z przepisami unijnymi i polskimi.
W tym artykule przygotowaliśmy szczegółową instrukcję krok po kroku dla różnych metod pobierania danych (lokalnego i zdalnego), opartą na popularnych czytnikach i systemach. Omówimy też najczęstsze problemy oraz wskazówki, jak je rozwiązać. Instrukcja jest uniwersalna i dostosowana do urządzeń takich jak Tacho2Safe, TachoTerminal Pro 2 czy systemów jak Logisat, z naciskiem na prostotę i zgodność z prawem polskim.
Co zawiera karta kierowcy i dlaczego pobierać dane regularnie?
Karta kierowcy rejestruje automatycznie dane z tachografu cyfrowego: czasy jazdy, odpoczynków, aktywności poza pojazdem, wpisy manualne, awarie oraz szczegółowe trasy z prędkościami i dystansami. Dane zapisywane są w formacie DDD (dane z tachografu cyfrowego), który umożliwia analizę w specjalistycznym oprogramowaniu.
Regularne pobieranie jest kluczowe, ponieważ:
- ochrona danych – zapobiega utracie zapisów po 28 dniach (karta nadpisuje starsze dane);
- zgodność z przepisami – umożliwia kontrole ITD i spełnienie wymogów rozporządzenia (WE) nr 561/2006;
- sprawniejsze zarządzanie flotą – wspiera analizę czasu pracy i udostępnianie danych P2P między działami firmy.
Niepobrane dane mogą skutkować karami finansowymi do kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Potrzebny sprzęt i oprogramowanie
Do pobierania danych potrzebujesz:
- czytnik kart – uniwersalny jak Tacho2Safe (pobiera z karty i tachografu, automatycznie konfiguruje format PL), TachoTerminal Pro 2, D-Box 2 lub SmarTach;
- kartę przedsiębiorstwa lub warsztatową – do autoryzacji tachografu;
- oprogramowanie – do analizy plików .DDD, np. TachoSpeed, Logisat lub wbudowane w czytnik;
- komputer lub urządzenie mobilne – z portem USB lub łącznością Bluetooth;
- system do zdalnego pobierania – np. telematyka Logisat z aplikacją TCA.
Czytniki takie jak Tacho2Safe są polecane dla początkujących – proces jest intuicyjny, z czytelnymi komunikatami na wyświetlaczu.
Instrukcja krok po kroku – pobieranie danych lokalnie (ręcznie)
Metoda 1 – pobieranie bezpośrednio z karty kierowcy (najprostsza, bez tachografu)
- Włóż kartę kierowcy do czytnika – umieść chipem do dołu w slocie (np. TachoTerminal Pro 2 lub Tacho2Safe).
- Uruchom czytnik – podłącz do komputera przez USB; urządzenie automatycznie rozpocznie pobieranie z całego okresu aktywności. Poczekaj na komunikat „ukończono” (zazwyczaj 1–5 minut).
- Sprawdź plik .DDD – dane zapisują się automatycznie w domyślnym folderze (np. „Pobrane”). Nie trzeba wybierać zakresu – urządzenie pobiera wszystko.
- Archiwizuj dane – skopiuj plik do bezpiecznego miejsca i oznacz metadanymi (data pobrania, numer karty).
Czas pobierania – ok. 2–10 minut w zależności od objętości danych.
Metoda 2 – pobieranie z karty w tachografie (bez wyjmowania karty)
- Podłącz czytnik do tachografu – użyj kabla do portu diagnostycznego (Tacho2Safe automatycznie wykrywa kartę w slocie).
- Wybierz opcję pobierania – na wyświetlaczu Tacho2Safe wybierz „karta kierowcy” (slot 1/2) oraz ewentualny zakres dat; polskie oprogramowanie przyspiesza proces.
- Przeprowadź autoryzację – włóż kartę przedsiębiorstwa do tachografu lub czytnika (w Logisat ikona TCA powinna być zielona).
- Poczekaj na ukończenie – komunikaty poinformują o postępie; po zakończeniu plik .DDD będzie gotowy do pobrania.
- Zapisz i zweryfikuj – zarchiwizuj plik wraz z danymi pojazdu (VIN, nr rej.).
Uwaga: tachograf musi być odblokowany tą samą kartą przedsiębiorstwa, którą został zablokowany.
Metoda 3 – pobieranie z pamięci masowej tachografu i z kart
- Podłącz czytnik do tachografu i włóż kartę przedsiębiorstwa.
- Wybierz zakres – wskaż daty (np. ostatnie 90 dni) oraz typ danych: pamięć masowa i/lub karty w slotach 1/2.
- Rozpocznij pobieranie – automatycznie w Tacho2Safe lub ręcznie w menu tachografu (Czas pracy > Ręczne pobieranie).
- Pobierz i zapisz plik – po statusie „zakończono pomyślnie” ściągnij .DDD i dodaj do archiwum.
Instrukcja krok po kroku – pobieranie zdalne (automatyczne, np. Logisat)
Ta metoda jest idealna dla flot P2P – dane są pobierane online bez fizycznego dostępu do pojazdu.
- Zaloguj się do panelu – wejdź do aplikacji TCA lub wersji webowej (logisat.pl).
- Sprawdź autoryzację – użyj karty przedsiębiorstwa przypisanej do tachografu (zgłoś dodatkowe karty/czytniki w systemie, jeśli to konieczne).
- Dodaj zlecenie – wybierz pojazd, zakres dat i typ danych (tachograf/karta slot 1/2). Ustaw interwały: karta co 15–28 dni, tachograf co 60–90 dni.
- Monitoruj statusy – śledź etapy: oczekujący > autoryzacja > zakończono (lub błędy).
- Pobierz pliki – z katalogu „Pobrane” w formacie .DDD, nawet podczas jazdy pojazdu.
Zalety zdalnego pobierania – pełna automatyzacja, harmonogramy i udostępnianie P2P między urządzeniami.
Najczęstsze problemy i jak je rozwiązać
Pobieranie danych może sprawiać kłopoty – poniżej znajduje się tabela z najczęstszymi błędami, przyczynami i rekomendowanymi rozwiązaniami:
| Problem | Przyczyna | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Błąd autoryzacji (czerwona ikona TCA) | Niewłaściwa karta przedsiębiorstwa lub zablokowany tachograf. | Użyj tej samej karty, którą zablokowano tachograf; zgłoś dodatkowe karty w systemie. |
| Karta nie wykryta | Karta wyjęta z tachografu lub uszkodzona; nieobsługiwany typ karty. | Włóż kartę do odpowiedniego slotu przed podłączeniem; przetestuj w zewnętrznym czytniku. |
| Długi czas pobierania lub zawieszenie | Duża objętość danych lub słabe połączenie USB. | Wybierz krótszy zakres dat; użyj Tacho2Safe z polskim oprogramowaniem dla szybszego poboru. |
| Plik .DDD pusty lub uszkodzony | Nadpisanie danych (po 28/90 dniach) lub awaria tachografu. | Pobieraj regularnie; po pobraniu sprawdź wpisy manualne i rejestr awarii. |
| Brak dostępu do slotu 2 | Brak karty włożonej fizycznie w slot 2. | Włóż kartę kierowcy do slotu przed zleceniem pobrania. |
| Błąd oprogramowania | Niezgodny format pliku lub przestarzała wersja aplikacji. | Zaktualizuj oprogramowanie czytnika; korzystaj z rozwiązań dedykowanych na rynek polski (np. Net Polska). |
Dodatkowe wskazówki – aby ułatwić sobie pracę, pamiętaj o poniższych zasadach:
- archiwizacja z metadanymi – zapisuj datę pobrania, numer karty, pojazd oraz typ odczytu;
- tryb awaryjny – w razie usterki tachografu zleć odczyt z użyciem karty warsztatowej;
- kopie zapasowe – integruj pobieranie z telematyką i P2P, aby automatycznie tworzyć backupy.
Regularne pobieranie nie tylko zapewnia zgodność z przepisami, ale też usprawnia kontrolę czasu pracy i planowanie w nowoczesnej flocie. W razie wątpliwości skonsultuj się z dostawcą czytnika lub specjalistą ITD.